Supreme Court on Cousin Marriages: దగ్గరి బంధువుల మధ్య జరిగే వివాహాల వల్ల పుట్టబోయే పిల్లలకు జన్యుపరమైన సమస్యలు తలెత్తే అవకాశాలపై సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఇలాంటి వివాహాలను నియంత్రించేందుకు ప్రత్యేక చట్టం తీసుకురావాల్సిన అవసరాన్ని పరిశీలించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని కోరింది. అయితే, దీనిపై ఎలాంటి ఆదేశాలు జారీ చేయడం లేదని, కేవలం ప్రభుత్వానికి ఈ అంశంపై అవగాహన కల్పించడమే తమ ఉద్దేశమని స్పష్టం చేసింది.

శుక్రవారం ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్యకాంత్, న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ జోయ్‌మాల్య బాగ్చీ, జస్టిస్ వి. మోహనలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ అంశంపై విచారణ చేపట్టింది. దగ్గరి రక్త సంబంధీకుల మధ్య జరిగే వివాహాలను (Consanguineous Marriages) నియంత్రించడం న్యాయస్థానం పరిధిలోని అంశం కాదని, సామాజిక సంస్కరణలకు సంబంధించిన చట్టాలు తీసుకురావడం పూర్తిగా శాసన వ్యవస్థ పరిధిలోకి వస్తుందని పేర్కొంది.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

బెంగళూరుకు చెందిన న్యాయ విద్యార్థిని చార్వి ఎస్. సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. సంప్రదాయం పేరుతో దగ్గరి బంధువుల మధ్య వివాహాలకు అనుమతి కొనసాగించడం వల్ల పిల్లలకు ముందుగానే ఊహించగలిగే, నివారించగలిగే జన్యుపరమైన సమస్యలు వచ్చే ప్రమాదం ఉందని ఆమె పిటిషన్‌లో పేర్కొన్నారు. తనకు 40 శాతం దృష్టి లోపం ఉందని, తన తల్లిదండ్రులు దగ్గరి బంధువులైన మొదటి కజిన్స్ (First Cousins) అని, తమ సమాజంలో తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం ప్రకారమే వారి వివాహం జరిగిందని పిటిషనర్ వెల్లడించారు.

దగ్గరి బంధువుల వివాహాలతో ఎలాంటి ప్రమాదాలు?

వైద్య పరిశోధనలను ప్రస్తావిస్తూ, దగ్గరి రక్త సంబంధీకుల మధ్య వివాహాలు జరగడం వల్ల పిల్లల్లో ఒకే రకమైన జన్యువులు కలిసే అవకాశం (Homozygosity) పెరుగుతుందని పిటిషన్ పేర్కొంది. దీంతో కొన్ని జన్యుపరమైన వ్యాధులు వచ్చే ప్రమాదం పెరగవచ్చని తెలిపింది. ప్రధానంగా..

తిరోగమన జన్యు వ్యాధులు (Recessive Genetic Disorders).
పుట్టుకతో వచ్చే శారీరక లోపాలు.
చూపు, వినికిడి వంటి ఇంద్రియ సంబంధిత సమస్యలు.
ఎదుగుదల, మానసిక వికాసంలో ఇబ్బందులు.
శిశు మరణాల ప్రమాదం.

అయితే, ఇలాంటి వివాహాల వల్ల ప్రతి బిడ్డకు తప్పనిసరిగా సమస్యలు వస్తాయని కాదు. జన్యుపరమైన ప్రమాదం పెరిగే అవకాశం ఉందన్నది వైద్యపరమైన ఆందోళన.

సుప్రీంకోర్టు ఏమంది?

ఈ అంశంపై ప్రజల్లో విస్తృత అవగాహన కల్పించాల్సిన అవసరం ఉందని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది. “తగిన చట్టాన్ని తీసుకురావాల్సిన అవసరాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం పరిశీలించాలని కోరుతూ నోటీసులు జారీ చేస్తున్నాం. మేము ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలు ఇవ్వడం లేదు. ఈ అంశంపై అవగాహన కల్పించడం మాత్రమే మా ఉద్దేశం” అని ధర్మాసనం పేర్కొంది. వివాహం అనేది వ్యక్తిగత నిర్ణయమని, ప్రతి ఒక్కరికీ తమ జీవిత భాగస్వామిని ఎంచుకునే స్వేచ్ఛ ఉందని కోర్టు గుర్తుచేసింది. అయితే, అలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు వాటి వల్ల కలిగే ఆరోగ్యపరమైన పరిణామాలపై ప్రజలకు అవగాహన ఉండాలని సూచించింది.

హిందూ వివాహ చట్టంలోని నిబంధనలు ఏమిటి?

హిందూ వివాహ చట్టం, 1955లోని సెక్షన్ 5లో వివాహానికి సంబంధించిన కొన్ని షరతులు ఉన్నాయి.

సెక్షన్ 5(iv): నిషేధిత బంధుత్వ పరిధిలోకి వచ్చే ఇద్దరి మధ్య వివాహం సాధారణంగా అనుమతించబడదు. అయితే, సంబంధిత వ్యక్తులకు వర్తించే సంప్రదాయం లేదా ఆచారం అలాంటి వివాహాన్ని అనుమతిస్తే మినహాయింపు ఉంటుంది.

సెక్షన్ 5(v): ఇద్దరు వ్యక్తులు ఒకరికొకరు ‘సపిండ’ (Sapinda) సంబంధీకులు కాకూడదు. అయితే, వారి సంప్రదాయం లేదా ఆచారం అలాంటి వివాహాన్ని అనుమతిస్తే మినహాయింపు ఉంటుంది.

సపిండ సంబంధం అంటే ఏమిటి?

హిందూ వివాహ చట్టం ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి తల్లి వైపు మూడు తరాల వరకు, తండ్రి వైపు ఐదు తరాల వరకు ఉన్న బంధుత్వాన్ని సపిండ సంబంధంగా పరిగణిస్తారు. సంబంధిత వ్యక్తిని మొదటి తరంగా లెక్కిస్తారు. అయితే, చట్టంలో పేర్కొన్న సంప్రదాయపరమైన మినహాయింపులు కూడా వర్తిస్తాయి.

పిటిషనర్ చేసిన ప్రధాన డిమాండ్లు

దగ్గరి రక్త సంబంధీకుల మధ్య వివాహాలకు సంబంధించి ప్రస్తుతం ఉన్న చట్టాలను కేంద్ర ప్రభుత్వం పునఃపరిశీలించాలని పిటిషనర్ కోరారు. ముఖ్యంగా ఈ క్రింది చర్యలు తీసుకోవాలని విజ్ఞప్తి చేశారు..

వివాహానికి ముందు జన్యుపరమైన కౌన్సెలింగ్ (Genetic Counselling) తప్పనిసరి చేయాలి.
అవసరమైన సందర్భాల్లో వైద్యుల సూచన మేరకు జన్యు పరీక్షలు (Genetic Screening) చేయించుకునే అవకాశం కల్పించాలి.
ఇలాంటి వివాహాలు ఎక్కువగా జరిగే ప్రాంతాల్లో ప్రజలకు విస్తృతంగా అవగాహన కల్పించాలి.
వివాహానికి ముందు జన్యుపరమైన ప్రమాదాల గురించి దంపతులకు స్పష్టమైన సమాచారం అందించాలి.
అవసరమైతే ప్రస్తుత చట్టాలను సవరించి తగిన రక్షణ చర్యలు తీసుకోవాలి.

అయితే, ఇప్పటికే జరిగిన వివాహాలను నేరంగా పరిగణించడం లేదా వాటి చట్టబద్ధతను వెనక్కి వెళ్లి ప్రశ్నించడం తమ ఉద్దేశం కాదని పిటిషనర్ స్పష్టం చేశారు.

వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛతో పాటు పిల్లల ఆరోగ్యమూ ముఖ్యమే!

ఈ అంశం ఒక నిర్దిష్ట సమాజం సంప్రదాయాలను విమర్శించడం గురించి కాదని, దివ్యాంగుల పట్ల వివక్ష చూపడం కూడా కాదని పిటిషన్ పేర్కొంది. భవిష్యత్తులో పిల్లలకు నివారించగలిగే తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలు తలెత్తకుండా చూడటం ప్రభుత్వ రాజ్యాంగబద్ధ బాధ్యత అని వివరించింది.