అహంకారం, అత్యాశ, ఆత్మస్తుతి మనిషి పతనానికి కారణమవుతాయని పెద్దలు చెబుతుంటారు. మన దగ్గర ఉన్నదాన్ని చూసుకుని గర్వపడటం కంటే, ఇతరులతో మంచిగా ఉండటం, ఎదుటివారిని గౌరవించడం ఎంతో ముఖ్యం. ముఖ్యంగా ఎవరైనా మనల్ని పొగిడినప్పుడు ఆ మాటలకు మోసపోకుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. ఎందుకంటే కొందరు మన బలహీనతలను తెలుసుకుని వాటినే తమకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకుంటారు. ఇలాంటి జీవిత సత్యాన్ని తెలియజేసే ఓ ఆసక్తికరమైన కథే కాకి, నక్క కథ. తన అందం, తెలివి, గొప్పతనం గురించి అతిగా గర్వపడిన కాకికి ఓ తెలివైన నక్క ఎలా బుద్ధి చెప్పిందో ఈ కథలో తెలుసుకుందాం.
అనగనగా ఓ అందమైన అడవి ఉండేది. ఆ అడవిలో ఎన్నో రకాల జంతువులు, పక్షులు కలిసి జీవించేవి. వాటిలో ఒక్కో జంతువుకు ఒక్కో ప్రత్యేకమైన లక్షణం ఉండేది. కోతి ఎప్పుడూ అల్లరి చేస్తూ అందరినీ నవ్వించేది. ఉడుత చిన్నదైనా చురుగ్గా తిరుగుతూ ఉండేది. సింహం ధైర్యానికి ప్రతీకగా నిలిచేది. జింక వేగంగా పరిగెత్తేది. తాబేలు నెమ్మదిగా నడిచినా ఓపికకు మారుపేరుగా ఉండేది. తేనెటీగలు కష్టపడి పనిచేస్తూ తమ ఆహారాన్ని సంపాదించుకునేవి. నక్క మాత్రం తన తెలివితేటలతో అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచేది. అయితే ఆ అడవిలో ఓ కాకి ఉండేది. దానికి తన గురించి తాను చాలా గొప్పగా చెప్పుకోవడం అలవాటు. తానే అందరికంటే తెలివైనదానినని, తనకు మించిన పక్షి ఈ అడవిలో లేదని భావించేది. అంతేకాదు, తన దగ్గర ఉన్న ఆహారాన్ని ఇతరులతో పంచుకోవడానికి అస్సలు ఇష్టపడేది కాదు. ఇతర పక్షులు, జంతువులు ఆకలితో ఉన్నా పట్టించుకునేది కాదు. కొన్నిసార్లు ఇతరుల ఆహారాన్ని కూడా దొంగిలించి ఎగిరిపోయేది. తనకు అవసరమైనప్పుడు మాత్రం అందరినీ సహాయం అడిగేది. కానీ ఇతరులకు సాయం చేయాల్సి వస్తే మాత్రం ముఖం చాటేసేది. దీంతో అడవిలోని జంతువులన్నీ కాకి ప్రవర్తనతో విసిగిపోయాయి. దాని అహంకారాన్ని, స్వార్థాన్ని ఎలా తగ్గించాలో ఒకరోజు సమావేశమై చర్చించాయి.
ఆ సమావేశంలో తెలివైన నక్క ముందుకు వచ్చింది. ‘కాకి ప్రవర్తన రోజురోజుకూ ఎక్కువవుతోంది. దానికి ఎవరంటే గౌరవం లేదు. తన దగ్గర ఉన్న ఆహారాన్ని పంచుకోదు. ఇతరుల దగ్గర ఉన్నది మాత్రం తీసుకోవాలని చూస్తుంది. దాని అహంకారాన్ని తగ్గించాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఆ బాధ్యత నాకే వదిలేయండి. దాని బలహీనతను ఉపయోగించి దానికి తగిన గుణపాఠం చెబుతాను’ అని చెప్పింది. అడవిలోని జంతువులన్నీ నక్క మాటలకు అంగీకరించాయి. ఒకరోజు కాకికి బాగా ఆకలేసింది. ఉదయం నుంచి ఆహారం కోసం అడవంతా తిరిగినా ఏమీ దొరకలేదు. చివరకు ఆహారం కోసం అడవికి సమీపంలో ఉన్న ఓ గ్రామానికి వెళ్లింది. అక్కడ ఓ ఇంటి కిటికీ దగ్గర పెద్ద జున్ను ముక్క కనిపించింది. దాన్ని చూడగానే కాకికి నోరూరింది. వెంటనే వెళ్లి తన ముక్కుతో ఆ జున్ను ముక్కను పట్టుకుని ఎగిరిపోయింది. ‘ఈ రోజు నాకు మంచి ఆహారం దొరికింది. ఇంత రుచికరమైన జున్ను ముక్కను ఎవరితోనూ పంచుకోకూడదు. అడవికి వెళ్లి ప్రశాంతంగా కూర్చుని తింటాను’ అని మనసులో అనుకుంది.
అలా ఎగురుకుంటూ వెళ్లి ఓ పెద్ద చెట్టు కొమ్మపై వాలింది. జున్ను ముక్కను నోటితో గట్టిగా పట్టుకుని తినడానికి సిద్ధమైంది. అదే సమయంలో ఆ దారిలో వెళుతున్న నక్కకు చెట్టు మీద ఉన్న కాకి, దాని నోటిలోని జున్ను ముక్క కనిపించాయి. జున్నును చూడగానే నక్కకు నోరూరింది. ‘అబ్బా! ఎంత పెద్ద జున్ను ముక్క! ఈ రోజు నా అల్పాహారం ఇదే. కానీ కాకి అంత సులభంగా ఆహారాన్ని ఇవ్వదు. ఏదో ఒక ఉపాయం ఆలోచించాలి’ అని అనుకుంది. వెంటనే చెట్టు కిందకు వెళ్లి కాకిని పలకరించింది. ‘నమస్కారం మిత్రమా! ఎలా ఉన్నావు? నీ దగ్గర ఉన్నది చాలా అందంగా కనిపిస్తోంది. అది ఏమిటి? ఇంతకుముందు నేను ఇలాంటి ఆహారాన్ని చూడలేదు’ అని అడిగింది. కాకి తన నోటిలో జున్ను ఉండటంతో మాట్లాడలేకపోయింది. కేవలం నక్క వైపు చూసింది. ‘ఓహో! అది జున్నా? చాలా బాగుంది. నాకు జున్ను అంటే చాలా ఇష్టం. దయచేసి అందులో కొంచెం నాకు కూడా ఇస్తావా? నీతో కలిసి తింటే నాకు చాలా సంతోషంగా ఉంటుంది’ అని నక్క అడిగింది.
కాకి వెంటనే తల అడ్డంగా ఊపింది. ‘అయ్యో! అంత కష్టపడి సంపాదించుకున్న ఆహారాన్ని నీకు ఎందుకు ఇవ్వాలి? ఇది చాలా రుచికరమైనది. ఇలాంటి జున్ను నాకు ప్రతిసారీ దొరకదు. నువ్వు నీ ఆహారం నువ్వు చూసుకో’ అన్నట్లు కాకి ప్రవర్తించింది. నక్క ఎంతగా అడిగినా కాకి జున్నును పంచుకోవడానికి ఒప్పుకోలేదు. దీంతో నక్క మొదటి ప్రయత్నం విఫలమైంది. నక్క వెంటనే మరో ఉపాయం ఆలోచించింది. ‘సరే మిత్రమా! నీకు ఇష్టం లేకపోతే జున్ను ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు. కనీసం నీ దగ్గరకు వచ్చి దాన్ని దగ్గరగా చూడటానికి అనుమతిస్తావా? ఇంత అందమైన ఆహారాన్ని నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు’ అని అడిగింది. నక్క మాటలను నమ్మని కాకి వెంటనే జున్ను ముక్కను నోటితో పట్టుకుని మరో కొమ్మపైకి ఎగిరింది. నక్క కూడా కాకి ఉన్న చెట్టు దగ్గరకు వెళ్లింది. కానీ కాకి మాత్రం తన ఆహారాన్ని ఎవరికీ ఇవ్వకూడదనే ఆలోచనతో జాగ్రత్తగా ఉంది. ‘ఈ కాకి చాలా తెలివిగా ఉంది. సాధారణ మాటలతో దీని దగ్గర నుంచి జున్ను సంపాదించడం కష్టమే. దీని అసలైన బలహీనతను గుర్తించాలి’ అని నక్క ఆలోచించింది.
కొద్దిసేపు ఆలోచించిన తర్వాత నక్కకు ఓ అద్భుతమైన ఆలోచన వచ్చింది. ‘ఈ కాకికి తన గురించి తాను గొప్పగా చెప్పుకోవడం చాలా ఇష్టం. ఎవరైనా పొగిడితే వెంటనే మురిసిపోతుంది. తన గొప్పతనాన్ని ఇతరులు గుర్తించాలని ఆశపడుతుంది. ఈ బలహీనతనే ఉపయోగించుకుంటే పని సులభంగా పూర్తవుతుంది’ అని అనుకుంది. వెంటనే చెట్టు కింద నిలబడి కాకిని ఎంతో మర్యాదగా పలకరించింది. ‘అయ్యో! మిత్రమా, నీకు ఓ విషయం చెప్పడం మర్చిపోయాను. ఈ రోజు నేను ఇక్కడికి వచ్చింది కేవలం నిన్ను చూడటానికే’ అని చెప్పింది. అది విన్న కాకి ఆశ్చర్యంగా నక్క వైపు చూసింది. ‘అదేంటి? నన్ను చూడటానికా? ఎందుకు?’ అని అడిగినట్లు తన తలను కదిలించింది. అప్పుడు నక్క ఇలా చెప్పింది.
‘నిన్న అడవిలో సింహరాజు నీ గురించి ఎంతో గొప్పగా మాట్లాడాడు. ఈ అడవిలో నీలాంటి అందమైన పక్షి మరొకటి లేదని, నీ రూపం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుందని చెప్పాడు. అంతేకాదు, నీ స్వరం కూడా అద్భుతంగా ఉంటుందని అన్నాడు. కానీ నేను ఇప్పటివరకు నీ పాటను వినలేదు. అందుకే నీ గొంతు వినాలని ప్రత్యేకంగా వచ్చాను’ అని పొగడటం ప్రారంభించింది. కాకి మనసులో ఆనందం ఉప్పొంగింది. తన గురించి ఎవరో గొప్పగా మాట్లాడుతున్నారని తెలిసి చాలా గర్వపడింది. నక్క తన పొగడ్తలను కొనసాగించింది. ‘నిజంగా నువ్వు చాలా అదృష్టవంతురాలివి. నీ రెక్కలు ఎంత అందంగా ఉన్నాయి! నీ రూపం ఎంత ప్రత్యేకంగా ఉంది! నువ్వు ఒక్కసారి పాట పాడితే చుట్టుపక్కల ఉన్న పక్షులన్నీ మంత్రముగ్ధులవుతాయని అనుకుంటున్నాను. దయచేసి నా కోసం ఓ మంచి పాట పాడవా? నీ అద్భుతమైన స్వరాన్ని విని నా స్నేహితులందరికీ చెబుతాను’ అని అడిగింది. నక్క మాటలు విన్న కాకి ఆనందంతో ఉబ్బితబ్బిబ్బయింది. తనను ఇంత గొప్పగా ఎవరూ పొగడలేదని భావించింది. ‘నిజంగానే నా స్వరం అంత అద్భుతంగా ఉందా? ఈ నక్క నా గొప్పతనాన్ని గుర్తించింది. ఇప్పుడు నా పాట వింటే మరింత ఆశ్చర్యపోతుంది’ అని అనుకుంది. నక్క పొగడ్తలకు పూర్తిగా మైమరచిపోయిన కాకి, తన స్వరాన్ని వినిపించడానికి సిద్ధమైంది.
కానీ ఆ సమయంలో ఒక చిన్న విషయం మర్చిపోయింది. తన నోటిలో జున్ను ముక్క ఉందనే విషయాన్ని కూడా పట్టించుకోలేదు. పాట పాడాలనే ఉత్సాహంతో ముక్కు తెరిచి పెద్దగా అరవడానికి ప్రయత్నించింది. అంతే! దాని నోటిలో ఉన్న జున్ను ముక్క ఒక్కసారిగా కింద పడిపోయింది. కాకి నోట్లో నుంచి జున్ను కింద పడగానే, అప్పటికే దాని కోసం ఎదురుచూస్తున్న నక్క చకచకా ముందుకు దూకి జున్ను ముక్కను నోటితో పట్టుకుంది. ‘ఆహా! ఎంత రుచికరమైన జున్ను! నీ అందమైన పాట వినాలని వచ్చాను కానీ, నీ జున్ను కూడా దొరికింది. నీకు చాలా ధన్యవాదాలు మిత్రమా!’ అంటూ నక్క నవ్వుకుంది. కాకి ఒక్కసారిగా షాక్‌కు గురైంది. తాను ఎంత సులభంగా నక్క మాటలకు మోసపోయిందో అర్థమైంది. తన ఆహారాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇంతసేపు జాగ్రత్తపడినా, చివరకు తన అహంకారం కారణంగానే దాన్ని కోల్పోయింది. నక్క జున్ను తింటూ అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయింది. కాకి మాత్రం చెట్టు కొమ్మపై కూర్చుని తన తప్పును తలచుకుంటూ బాధపడింది.
ఆ రోజు కాకి తన ప్రవర్తన గురించి ఎంతో ఆలోచించింది. ‘నా దగ్గర ఉన్న ఆహారాన్ని ఎవరితోనూ పంచుకోలేదు. అందరినీ చిన్నచూపు చూశాను. నా గొప్పతనం గురించి నేనే ఎక్కువగా భావించాను. ఎవరో నన్ను పొగిడారని నిజానిజాలు తెలుసుకోకుండా వారి మాటలను నమ్మాను. చివరికి నా అహంకారమే నాకు నష్టం కలిగించింది’ అని తనలో తాను బాధపడింది. ఆ తర్వాత కాకి తన ప్రవర్తనను మార్చుకోవాలని నిర్ణయించుకుంది. ఇతర జంతువులతో మంచిగా మాట్లాడటం ప్రారంభించింది. తన దగ్గర ఉన్న ఆహారాన్ని అవసరమైనప్పుడు ఇతరులతో పంచుకుంది. ఎవరు పొగిడినా వెంటనే నమ్మకుండా, వారి మాటల వెనుక ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకోవడం నేర్చుకుంది. కొంతకాలానికి అడవిలోని జంతువులన్నీ కాకి ప్రవర్తనలో వచ్చిన మార్పును గమనించాయి. గతంలో స్వార్థంగా, గర్వంగా ఉండే కాకి ఇప్పుడు అందరితో స్నేహంగా ఉంటూ జీవించసాగింది. అలా నక్క చెప్పిన గుణపాఠం కాకి జీవితాన్ని మార్చేసింది.
నీతి
ఈ కథ మనకు ఎన్నో విలువైన జీవిత పాఠాలను నేర్పిస్తుంది. కాకి తన దగ్గర ఉన్న జున్ను ముక్కను చూసి గర్వపడింది. నక్క తనను పొగడటంతో మురిసిపోయి, ఆ పొగడ్తలను నిజమని నమ్మింది. తన గొంతు ఎంత మధురంగా ఉంటుందో నిరూపించుకోవాలనే అహంకారంతో నోరు తెరిచి పాడటానికి ప్రయత్నించింది. అంతే, దాని నోటిలో ఉన్న జున్ను కిందపడిపోయింది. నక్క దానిని తీసుకుని వెళ్లిపోయింది.
అహంకారం పతనానికి కారణం: మన దగ్గర ఉన్న అందం, తెలివి, సంపద, ప్రతిభ గురించి అతిగా గర్వపడకూడదు. పొగడ్తలకు మోసపోవద్దు: ఎవరైనా మనల్ని ఎక్కువగా పొగిడితే వెంటనే నమ్మకూడదు. వారి ఉద్దేశాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. స్వార్థం మంచిది కాదు: మన దగ్గర ఉన్నదాన్ని అవసరమైనప్పుడు ఇతరులతో పంచుకోవడం నేర్చుకోవాలి. బలహీనతలను గుర్తించాలి: మన బలహీనతలను ఇతరులు తమ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించుకోకుండా జాగ్రత్తపడాలి. వినయమే నిజమైన గొప్పతనం: ఎంత తెలివి, ప్రతిభ ఉన్నా ఇతరులను గౌరవించడం మర్చిపోకూడదు. ప్రతి మాటను గుడ్డిగా నమ్మకూడదు: ఎదుటివారు చెప్పే మాటల వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశాన్ని తెలుసుకోవాలి.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయం: మనల్ని పొగిడే ప్రతి ఒక్కరూ మన మంచి కోరుకునేవారు కాదు. కొందరు మన బలహీనతలను తెలుసుకుని తమ పనులు సాధించుకోవడానికి తియ్యని మాటలు చెబుతారు. కాబట్టి పొగడ్తలకు పొంగిపోకుండా, అహంకారానికి దూరంగా ఉంటూ, వినయంతో పాటు వివేకాన్ని కూడా అలవర్చుకోవాలి. ఎందుకంటే నిజమైన గొప్పతనం మనల్ని మనం పొగుడుకోవడంలో కాదు.. ఇతరుల మనసుల్లో గౌరవాన్ని సంపాదించుకోవడంలో ఉంటుంది!