ಪುಣೆ: ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಖ್ಯಾತ ಮೃದಂಗ ವಾದಕ, ಲಯ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ (54) ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಅಸುನೀಗಿದ್ದಾರೆ. ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪುಣೆಯ ಬನೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ದೀಪಾವಳಿ ಪಹತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ದುರ್ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಲಾವಿದ ಏಕಾಏಕಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಿದ್ದು, ತಕ್ಷಣವೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವು ನೀಡಿದರೂ ಅವರ ಜೀವ ಉಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ನಿಧನ ಸಂಗೀತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಲಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಅಗಲಿಕೆಗೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸಂತಾಪ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಶುಕ್ರವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸುಮಾರು 7 ಗಂಟೆಗೆ ಬನೇರ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೀಪಾವಳಿ ಪಹತ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ತಮ್ಮ ಮೃದಂಗವನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಲಯಬದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ಮೃದಂಗ ಬಾರಿಸಿದರು.
ಸಂಘಟಕರು ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐದರಿಂದ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಅದರಂತೆ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮೃದಂಗ ನುಡಿಸಿದರು. ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ ಕೇಳಿಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಸಂಗೀತ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅವರು ಏಕಾಏಕಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಸಿಪಿಆರ್, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸಿದರೂ ಉಳಿಯದ ಜೀವ
ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದ ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದ್ಯರು ವೇದಿಕೆಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಿಪಿಆರ್ (CPR) ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಮಣಿಪಾಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು.
ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೆರವಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಕಾರ್ಡಿಯೋವಾಸ್ಕುಲರ್ ಲೈಫ್ ಸಪೋರ್ಟ್ (ACLS) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿನ ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡವೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು.
ಆದರೆ ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರೂ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರನ್ನು ಬದುಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಲಯ ಪರಂಪರೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ
ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರು ಮೃದಂಗ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು, ಅದನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಮೃದಂಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ನಾದದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಲಯದ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವರ ಶೈಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ವೇದಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಲಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದ 'ಮೈಲ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲ್ಲಾ ರಖಾ ಮತ್ತು ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದ ಅನುಭವವೂ ಅವರಿಗೆ ಇತ್ತು. ಮೃದಂಗ ವಾದನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವವರಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.
'ಅವರ ಸಂಗೀತವೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿತ್ತು': ಅನುಪಮ್ ಜೋಶಿ
ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಪುಣೆ ಮೂಲದ ಸರೋಡ್ ವಾದಕ ಅನುಪಮ್ ಜೋಶಿ, ಅವರನ್ನು ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುಣೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಅನುಪಮ್ ಜೋಶಿ ಅವರು, ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಭಾವನೆ, ಆಳ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮೃದಂಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾದಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರ ವಾದನಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತು ಮೂಡಿತ್ತು. ಅವರ ಸಂಗೀತ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಅನುಪಮ್ ಜೋಶಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಧರ್
ಕಳೆದ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಬಲಾ ವಾದಕ ಅನಿರುದ್ಧ್ ಶಂಕರ್ ಕೂಡ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಸಂತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರು ಸದಾ ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಲಯದ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅನಿರುದ್ಧ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತರ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವುದು ಅವರ ವಿಶೇಷ ಗುಣವಾಗಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಯ, ರಾಗ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಗೀತದ ವಿವಿಧ ಆಯಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವ ಮನೋಭಾವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಸಾಧನೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ ಕಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಟೀಕಿಸುವ ಬದಲು ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ವೇದಿಕೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಸದಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಅನಿರುದ್ಧ್ ಶಂಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟ
ಮೃದಂಗ ವಾದನದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ಅವರ ನಿಧನ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಲಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆಯುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅವರ ಸಾವು ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ನೋವು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಕಲಾವಿದನ ನೆನಪು ಅವರ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿದೆ.

